Koniec zasady jednomyślności w UE? Von der Leyen: Musimy być kreatywni
W praktyce oznaczałoby to m.in. odejście od zasady jednomyślności w decyzjach dotyczących bezpieczeństwa. Zdaniem von der Leyen Unia Europejska musi przyspieszyć proces decyzyjny, jeśli chce skutecznie reagować na współczesne zagrożenia.
O aktywnych zobowiązaniach i kreatywności
Podczas wystąpienia na Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa von der Leyen podkreśliła, że nadszedł moment na wdrożenie europejskiej klauzuli wzajemnej obrony zapisanej w Traktacie o Unii Europejskiej. Zaznaczyła, że obowiązek wzajemnego wsparcia państw członkowskich w przypadku napaści zbrojnej nie jest opcją, lecz traktatowym zobowiązaniem.
Szefowa KE argumentowała, że aby UE była zdolna do skutecznego działania w ramach tej klauzuli, konieczne jest przyspieszenie podejmowania decyzji poprzez przejście z jednomyślności na głosowanie większościowe. Jak wskazała, możliwe jest to bez zmiany traktatów – poprzez pełniejsze wykorzystanie istniejących zapisów. – Musimy być kreatywni – podkreśliła.
Znaczny wzrost wydatków na obronność w UE
Von der Leyen zwróciła uwagę na rosnące wydatki obronne w Europie. Według przedstawionych danych w 2025 roku wzrosły one o blisko 80 proc. w porównaniu z okresem sprzed rosyjskiej agresji na Ukrainę. Prognozy wskazują, że do 2028 roku europejskie inwestycje w obronność mogą przekroczyć poziom wydatków Stanów Zjednoczonych na sprzęt wojskowy z poprzedniego roku. Zdaniem przewodniczącej KE jest to dowód na "europejskie przebudzenie" w podejściu do bezpieczeństwa.
Polityk przyznała, że przez dekady Europa nie traktowała własnego bezpieczeństwa jako absolutnego priorytetu, jednak ostatnie wydarzenia geopolityczne doprowadziły do gwałtownej zmiany myślenia w tym zakresie. Von der Leyen zapowiedziała również potrzebę pogłębiania współpracy z Wielką Brytanią w obszarach bezpieczeństwa, gospodarki oraz ochrony demokracji. Podkreśliła, że mimo Brexitu Europa i Wielka Brytania pozostają strategicznie powiązane, a wspólne działania leżą w interesie całego kontynentu.